Агар шумо ҳамчун харидори тоҷикзабон бозори амволи ғайриманқули Тайландро аз дур пайгирӣ мекунед, эҳтимол шунида бошед, ки чиниҳо солҳои зиёд пешсафи бозор буданд. Аммо соли 2026 расм тағйир ёфт: харидорони рус аз Мянма пеш гузашта, дар байни хориҷиён ба ҷои дуюм баромаданд, дар ҳоле ки талаботи чинӣ ба таври назаррас коҳиш ёфт. Тахминан аз ҳар се кондо, ки ба хориҷӣ фурӯхта мешавад, як адад ба харидори Чин ё Русия рост меояд ва ин таносуб дар соли 2026 сахт тағйир ёфт.
Барои сармоягузори тоҷик ин на танҳо як хабари муваққатӣ, балки нишонаи баркамол шудани бозор аст. Вақте ки сармоя аз ду иқтисодиёти калонтарини ҷаҳон, ҳатто дар шароити коҳиши кӯтоҳмуддат, устувор ба як бахш ворид мешавад, он мамлакат дигар 'экзотикӣ' нест, балки заминаи омодаи инфрасохторӣ барои сармояи дарозмуддат мегардад.
Дар як нигоҳ: рақамҳои асосии Q1 2026
Дар семоҳаи якуми соли 2026 хориҷиён дар маҷмӯъ 3,241 воҳиди кондо-ро дар Тайланд ба худ гузарониданд, ки нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 17.3% камтар аст. Арзиши умумии ин гузаришҳо низ 17.9% коҳиш ёфта, ба 13.464 миллиард бати Тайланд расид.
- Харидорони Чин ҳанӯз ҳам гурӯҳи бузургтарини хориҷӣ мебошанд, аммо коҳиши шадид доранд: танҳо 906 воҳид (коҳиш 38.8%) ба маблағи 3.493 миллиард бат (коҳиш 42.9%).
- Харидорони Русия ба ҷои дуюм баромада, аз Мянма гузаштанд: афзоиши 33% аз рӯи шумораи воҳидҳо (383 адад) ва 68.7% аз рӯи арзиш (1.665 миллиард бат).
- Хориҷиён метавонанд то 49% масоҳати фурӯшии ҳар як бинои кондоминиум-ро соҳиб шаванд (маълумоти CBRE Thailand), ва квотаи хориҷӣ дар лоиҳаҳои беҳтарини Бангкок ва Пхукет аксар вақт то анҷоми сохтмон пур мешавад.
- Даромади иҷора аз кондо дар минтақаҳои туристӣ ба ҳисоби миёна 5-8% дар як сол (гросс) мебошад.
- Пхукет баландтарин арзиши гузариши харидорони рус-ро сабт кард: 1.06 миллиард бат дар 156 воҳид, асосан дар минтақаҳои курортии дараҷаи баланд.
Заминаи ҳуқуқӣ: чаро кондо, на вилла?
Бар асоси Қонуни Кондоминиум аз соли 1979 (Condominium Act B.E. 2522), хориҷиён метавонанд воҳиди кондоминиумро дар моликияти пурраи фрихолд (озод аз иҷора) нигоҳ доранд, ба шарте ки маблағ аз хориҷа бо асъори хориҷӣ гузаронида шавад. Бонки қабулкунандаи Тайланд бояд шаклаки муомилоти асъори хориҷӣ (FET)-ро содир кунад, ки бе он Раёсати замин гузариши моликиятро сабт намекунад.
Аин барои хориҷиён ба замин мустақим соҳиб шудан иҷозат намедиҳад. Аз ин рӯ кондоминиум ягона намуди амволест, ки моликияти пурраи фрихолдро таъмин мекунад. Вилларо одатан тавассути иҷораи 30-сола ё тавассути ширкати тайландӣ ба даст меоранд, ки ҳарду роҳ хатари иловагии ҳуқуқӣ доранд.
Нархҳо чӣ тавр рафтор карданд?
Мувофиқи маълумоти Бонки Тайланд, индекси нархи кондоминиум дар Бангкок дар панҷ соли охир тахминан 25-30% боло рафтааст, дар Пхукет бошад бо сабаби маҳдудияти заминҳои қобили сохтмон ин афзоиш боз ҳам чашмгиртар аст.
Байти тайландӣ дар доираи нисбатан устувори 34-36 бат ба як доллари ИМА муомила мешавад, ки барои сармоягузороне ки бо доллар ё юан кор мекунанд, хатари асъориро паст мекунад.
Чаро харидорони рус ба Пхукет ва Самуй мераванд?
Аз соли 2022 инҷониб харидорони рус қисми зиёди сармояи худро аз Дубай ва Кипр ба Осиёи Ҷанубу Шарқӣ равона кардаанд. Пхукет ва Кох Самуй самтҳои асосии ин ҷараён мебошанд. Танҳо дар семоҳаи якуми соли 2026 арзиши гузаришҳои русҳо 68.7% афзудааст, ки мувофиқи маълумоти Bangkok Post нишонаи ба воҳидҳои дараҷаи баланд ва люкс гузаштани харидорон аст, на танҳо интихоби манзилҳои арзон.
Чаро талаботи чинӣ якбора коҳиш ёфт?
Сармоягузорони чинӣ, ки анъанавӣ ба лоиҳаҳои нави Бангкок дар наздикии истгоҳҳои BTS ва MRT диққат медоданд, зери фишори иқтисодии дохилии Чин якбора қадам ба ақиб гузоштанд. Дар семоҳаи якуми соли 2026 шумораи гузаришҳо 38.8% ва арзиши он 42.9% нисбат ба соли гузашта коҳиш ёфт.
Ғайр аз Чин ва Русия кӣ боз харид мекунад?
Бозор ба сӯи диверсификатсия меравад: гузаришҳои харидорони Ҳиндустон дар ҳамин семоҳа 40% афзуда, ба 63 воҳид ба маблағи тахминан 353 миллион бат расид. Ин нишон медиҳад, ки заминаи талаботи хориҷӣ васеъ шуда истодааст ва Тайланд танҳо ба ду бозор такя намекунад.
Хароҷоти андоз ва хароҷоти ҷории соҳибӣ
Ҳангоми хариду фурӯш се навъи пардохти асосӣ вуҷуд дорад:
| Намуди пардохт | Меъёр | Тавзеҳ |
|---|---|---|
| Боҷи гузариши моликият | 2% | аз арзиши баҳодиҳишуда |
| Боҷи муҳр (stamp duty) | 0.5% | одатан байни харидор ва фурӯшанда тақсим мешавад |
| Андози махсуси тиҷоратӣ | 3.3% | агар фурӯшанда камтар аз 5 сол соҳиби воҳид бошад |
Ба ҳисоби миёна ин хароҷот байни харидор ва фурӯшанда тақсим мешавад. Илова бар ин, ҳаққи хизматрасонии моҳонаи саҳни умумӣ вобаста ба дараҷаи лоиҳа аз 40 то 120 бат ба як метри мураббаъ фарқ мекунад, ва маблағи сандуқи захиравӣ (sinking fund) як бор ҳангоми гузариши моликият пардохта мешавад.
Дурнамои Пхукет барои соли 2026
Мувофиқи маълумоти Knight Frank Thailand, бахши люкси соҳилӣ дар Пхукет то соли 2026 устувор боқӣ мемонад. Ин бо талаботи мунтазами хориҷӣ, афзоиши нархи замин ва таваҷҷуҳи баланд ба манзилҳои брендӣ (branded residences) вобаста аст. Виллаҳо дар минтақаҳои Банг Тао, Лаян, Камала ва Чернг Талай торафт бештар аз ҷониби харидорони сарватманд интихоб мешаванд, ки бештар тарзи ҳаётро мехоҳанд, на танҳо фоидаи сармоягузорӣ.
Хулосаи амалӣ барои харидори тоҷик
Афзоиши тези фаъолияти харидорони рус, ҳатто дар шароити сардшавии талаботи чинӣ, нишондиҳандаи тағйироти воқеӣ дар бозори кондои хориҷии Тайланд аст, на як зуҳуроти муваққатӣ. Тавсияи амалӣ содда боқӣ мемонад: лоиҳаҳоеро интихоб кунед, ки квотаи хориҷии тасдиқшуда доранд, дар минтақаҳои нақлиётии наздик ба зерсохтор ҷойгиранд, ва пеш аз пардохти байъона ҳатман бо вакили дорои литсензия ҳуҷҷатҳоро тафтиш кунед. Мутахассисони Амволи Таиланд метавонанд дар интихоби лоиҳаи мутобиқ ба буҷа ва мақсади шумо кӯмак расонанд.
Манбаъ: Bangkok Post